
Bya Ssemakula John
Lubiri – Mmengo
Nnyinimu Ssaabasajja Kabaka Ronald Muwenda Mutebi II, atuuse mu Lubiri e Mmengo ku ssaawa 5:30 wakati mu nduulu okuva mu bantu be n’okusindogoma kw’engoma.
Omukolo guno ogw’okujjukira emyaka 30 egy’Amatikkira gegasoose okubaako abantu bonna bukya ggwanga liva ku muggalo gwa ssenyiga lumiima mawugwe.
Ccuucu asoose kutuukiriza nnono enkulu ey’omukolo guno, eyokulamusa Mujaguzo wakati w’okukubirwa emizira okuva mu bantu be.
Oluvannyuma bazzukulu ba Jjajja Kayiira ab’embogo bamukongoze nalamusa ku bantu be ababadde bakung’aanye.
Era kino bwekiwedde ateredde ku Nnamulondo olwo emizinga 30 gikubiddwa nga akabonero akakaatiriza emyaka 30 egy’ekkula lino.
Omutanda wano era asiimye empomerezi eyiisibwa seruti efuuke amawa era bwatyo nanywako
Emparabwa, esiimye abo abeenyigira obutereevu mu kawefube w’okuzzaawo essanyu ly’ Abaganda, omwali abalangira, abambejja, nabantu babulijjo, abamu ku bbo nebalugulamu nobulamu. Yeebazizza naabo abewaayo nebakola obwannakyewa nga obwakabaka buzzeewo.
Kabaka alagidde abantu be nti Obwakabaka okuba nga webuli tekibeeyibaaza, bateekeddwa okutunula enkaliriza kubanga waliwo abatabwagaliza.
Obwakabaka bwa Buganda, okuyita mu by’enjigiriza, emizannyo, ebyobulimi, eby’obulamu nenteekateeka endala bukyusizza embeera zabantu ba beene.
Wano omutanda wasinzidde, naddamu okubanja gavumenti federo, singa enkola eno ebaddewo, enkulaakulana yandibadde wala nnyo.
Maaso moogi, omulundi ogusookedde ddala, avuddeyo kunsonga yabankuba kyeyo nalagira abantu be, okwesamba enkola yokuddukira ebweru okukola emirimu egibaviiriddeko okubonyabonyezebwa nabamu okufa, kubanga ababawa emirimu egyo tebabaagaliza.
Ku matikkira gano, Beene abavubuka tabaleseeyo kubanga kati emyaka 30 nga omulembe gwe agubakwasizza era enteekateeka nnyingi essira kwerisimbye.
Abakuutidde okwewala okwetundako ettaka mbu bayayaanira kusengukira mu bibuga. Agamba enkulaakulana ejja kubasanga gyebali kubanga teri kyamuwendo kisinga ttaka.
Kabaka era alagidde gavumenti esalire abantu abali ku Nnyanja amagezi kuba bano basusse okugobaganyizibwa n’okutulugunyizibwa.
Omulembe omutebi guwezezza emyaka 30 bwatyo nyinimu asuubizza obuganda nti emirimu gitandika butandisi.
Omutanda asiimye nagabula obuganda, era naddamu okulamusa ku Mujaguzo era wano abayimbi ab’enjawulo okubadde Hilderman, Pallaso n’abalala bagenze mu maaso n’okusanyusa abantu be.









