Bya Samuel Stuart Jjingo
Busaabala – Kyaddondo
Abakungu okuva mu Bwakabaka bwa Buganda balambudde ettaka, abantu n’emirimu egikolebwa mu Lubiri lwa Kabaka Mukasa e Lusiiti Busaabala mu ssaza Kyaddondo. Wabaddewo ensisinkano n’abatuuze abawangaalira wano okusala entotto ku birina okukolebwa okukuuma ekifo kino.
Minisita w’Obuwangwa n’Ennono mu Buganda Owek. Anthony Wamala ategezezza nti ekifo kino kisaanidde okubeera n’obukulembeze obumanyiddwa obulungi, n’ennambika yabwo okulaba nga embuga ekuumibwa bulungi awamu n’okulambika endabirira ya yo.
“Tetuyinza kukkiriza fujjo kugenda mu maaso wano nga liva ku bukulembeze obutanywedde. Tuteekeddwa okumanya omukulembeze ali mu kifo kino, engeri gy’azzeemu era kye kirina okusooka okukolebwako, kitereezebwe bulungi.” Oweek. Wamala.
Oweek. Wamala abakunze okuteekawo enkola etambulira ku mulembe, okusitula ekifo kino mu nkulakulaana nga tetyoboola buwangwa nga kino kigenda kutwaliramu n’okulambika ebikolebwa ku mbuga eno bimanyibwe bulungi abantu abajjayo.
Minisita Wamala abawadde endowooza okuvaayo n’enteekateeka enungamu ey’ebyokwerinda okukuuma ekifo kino nga eno ewomeddwamu omutwe obukulembeze obunaaba buteekeddwawo.
Minisita w’Ettaka n’Ebizimbe Oweek. Daudi Mpanga akikaatiriza nti kisaanidde abayima ku ttaka lino okuwandiisibwa bafune ekyapa era asabye obukulembeze bw’Ekika ky’Eŋŋonge okukwatagana ne Minisitule y’Ettaka mu Buganda okutuukiriza obuvunanyizibwa buno.
Oweek. Mpanga abatuuze abasabye okuwandiika emirimu egikolebwa kisobozese abo abajja mu buweereza mu biseera eby’omumaaso era yeyamye ku lwa minisitule gy’akulembera okubakwasizaako okukuuma ekifo nga tekikoseddwa.
Omukulu w’Ekika ky’Eŋŋonge Omutaka Kisolo Muwanga Ssebyooto atottodde obuvo bw’ekifo kino ng’agamba nti ekifo kino kiyise mu kusoomoozebwa okw’enjawulo omuli ekibba ttaka n’okwesenzako nga kyali kya yiika 30 naye olw’abantu abenoonyeza ebyabwe kizze kisalwaako. Ono era yebaziza nnyo Omulangira Luwangula olw’amannyi ge yateeka mu kunnunula embuga eno mu mikono gy’abantu abali baagala okugitwala.
Ye Jjajja w’Olulyo Olulangira era Ssentebe w’Akakiiko k’Obuwangwa n’Ennono Ssaalongo Luwangula Basajjansolo asabye ebikolwa by’obufere ebirabikidde ku kifo kino okukomezebwa ng’agamba nti bikonzibizza enkulakulaana ku ttaka lino.
Mw. Mukasa Kasimiiri nga y’akikiridde Ssenkulu w’Ekitongole ky’ettaka mu Bwakabaka Buganda Land Board, asabye buli akola emivuyo ku ttaka lino ng’ate abeera wano ku mbuga eno akikomye era yeyamye okukwatagana awamu ne Minisitule y’Obuwangwa okulaba nga ekifo kimalibwako ab’ekyejjo.
Ekifo kino kya nkizzo nnyo mu buwangwa b’Obwakabaka naddala mu ssiga ly’Olulyo Olulangira awamu n’Ekika ky’Engonge; Kabaka Mukasa y’ewokumazzi ate Najjemba okuva mu kika ky’Engonge y’atwala ennyanja eri ku mbuga eno.
Embuga ez’enjawulo eziri mu kifo kino kuliko; Ennyumba ya Nnaalongo Nabinene, Nakayima, omwaliiro gwa Kabaka Mukasa, embuga ya Kabaka Ndawula n’ebirala.
Ttiimu evudde mu Bwakabaka ekulembeddwamu ba Minisita; Oweek. Dr. Anthony Wamala awamu n’Oweek. David FK Mpanga, Jjajja w’Olulyo Olulangira Ssaalongo Luwangula Basajjansolo, Omutaka Kisolo Muwanga Ssebyooto, akulira eby’okwerinda mu Bwakabaka Capt. Christopher Lutwama n’abakungu abalala bangi nnyo.