Bya Gerald Mulindwa
Makerere
Obwakabaka bwa Buganda bugenda kuyambako Ssettendekero wa Makerere okuzzaawo ekizimbe kya ‘Main Building’ ekyakwata omuliro mu mwezi oguwedde.
Omumyuka owookubiri owa Katikkiro, Owek. Robert Waggwa Nsibirwa, y’alangiridde kino leero ku Lwokuna bw’abadde akiikiridde Katikkiro Charles Peter Mayiga wamu n’okusaasira Cansala wa Makerere, Prof. Barnabas Nawangwe ku kizibu ekyabagwira.
“Njagala okukakasa nti nga muteekateeka okulaba engeri ekizimbe gye kiddawo, Obwakabaka bugenda kulinda enteekateeka eyo okulaba nti tunaasonda tutya ensimbi naffe tulabe engeri gye tuneenyigiramu mu maanyi gaffe n’obunafu bwaffe.” Nsibirwa bw’agambye.
Owek. Nsibirwa agambye nti Obwakabaka bunyolerwa wamu nabo era nga bukkiriza nti nga bakwatidde wamu ensonga eno, bajja kugiggusa.
Ono agambye nti balina essuubi nti ekizimbe ekinaddamu okuzimbibwa, kijja kubeera kya mulembe naye nga kiri mu kifaananyi ky’ekizimbe ekikadde.
Owek. Waggwa ayongeddeko nti Obwakabaka ne Ssettendekero ono balina enkolagana ey’amaanyi nga Ssekabaka Muteesa II, baminisita n’abaweereza mu Bwakabaka bangi basomera wano.
Ono asiimye Nawangwe olw’enkolagana gy’alina ne Buganda era ng’ayakola nnyo okuzzaawo ennyumba Ssekabaka Muteesa II.
Ye amyuka Cansala wa Makerere, Prof. Barnabas Nawangwe, ategeezezza nti Ssettendekero wa Makerere alina akakwate kanene n’Obwakabaka bwa Buganda era nga Jjajja wa Katikkiro Waggwa Nsibirwa ye yawaayo ettaka lino ku lwa Buganda.
Nawangwe agambye nti ekizimbe kino ekyayidde, ezimu ku nsimbi ezaakizimba zaaweebwayo Kabaka wa Buganda.
“Ebimu ku bizimbe byaffe bikyatudde ku ttaka lya Buganda Land Board era Obwakabaka tebutukaluubizangako ku nkozesa y’ettaka lino, ekizimbe kino ekyakutte omuliro ky’ekizimbe ezikulu ekyasembayo okuzimbibwa kubanga waliwo ebizimbe ebirala bibiri mwe twali tukolera.” Nawangwe.
Ono agasseeko nti ekizimbe kino kya byafaayao ng’abantu ab’amaanyi okuli abamanyi okuli; Julius Nyerere, Mwai Kibaki, Apollo Miton Obote, Benjamin Mkapa n’abalala bonna baasomerako mu kizimbe kino era nga ke kabadde akabonero k’ebyenjigiriza ebyawaggulu mu kitundu kino ekya Ssemazinga wa Africa.
Nawangwe agamba nti yeerabirako ng’ekizimbe kino kisaanawo naye nga taliiko ky’ayinza kukola. Ategeezezza nti balinze alipoota ku kyavuddeko omuliro era ne alipoota ku kizimbe kyennyini okulaba oba kisoboka okuddaabirizibwa oba kyonna kyetaaga kusaanyaawo batandike buto.
Ono ayongeddeko nti olwaleero batongozza kaweefube w’okusonda ssente ezisobola okuzzaawo ekizimbe kino, alambuludde ng’ekizimbe kino bwekitaaweddewo kyonna kubanga ‘Main Hall’ n’omwaliro ogukusookera ddala wansi tebyafunye buzibu.
Nawangwe yeebazizza Katikkiro Charles Peter Mayiga olw’okubagumya ku kizibu kino, n’alambulula nti abantu baatandise edda okuwaayo ensimbi nga mu bano mulimu ebitongole nga Master Card Foundation, abakozi ku ttendekero awamu n’abantu ssekinnoomu.
Minisita Prosperous Nankindu Kavuma agambye nti nga ye eyasomera ku ssettendekero, banyolwa kyokka n’agamba nti osanga wajja kuddawo ekizimbe eky’omulembe era n’asuubiza nti Obwakabaka bwakutambulira wamu ne Makerere.
okuzimba ekizimbe kino kwatandika mu 1938 nekimalirizibwa mu 1941 era nga kyatwala obudde okumalirizibwa kubanga byali biseera bya Ssematalo owookubiri ate nga n’ebizimbisibwa mu kaseera ako byali bizibu okufuna. Okukizaawo kigenda kwetaagisa obuwumbi 15 eza silingi za Uganda.